भारताचा सांस्कृतिक इतिहास केवळ पुस्तकांमध्ये लिहिलेला नसून तो इथल्या चैतन्यमय उत्सवांमध्ये जिवंत आहे. आपली संस्कृती टिकवून ठेवण्यासाठी, ज्या पूर्वजांनी निस्वार्थपणे आपल्या परंपरांचे रक्षण करण्यासाठी स्वतःला झोकून दिले, त्यांच्याबद्दल आदर बाळगणे अत्यंत आवश्यक आहे. उत्सवांमध्ये दडलेले सखोल संदेश आपल्या जीवनासाठी मार्गदर्शक ठरतात आणि भारतीय समाजात ते एक अविभाज्य घटक बनले आहेत. श्री शांतादुर्गा कुंकळ्ळीकरीण मंदिराची वार्षिक जत्रा हे या सांस्कृतिक वारशाचे एक उत्तम उदाहरण आहे.

१६ व्या शतकामध्ये पोर्तुगीज राजवटीखाली गोव्याने मोठे राजकीय फेरबदल अनुभवले. पोर्तुगीजांचे ‘ज्याची जमीन, त्याचा धर्म’ हे धोरण हिंदूंचे सक्तीने ख्रिस्ती धर्मात धर्मांतर करणारे, मंदिरे उद्ध्वस्त करणारे आणि हिंदू देवतांची विटंबना करणारे ठरले. या धामधुमीच्या काळात, ‘बारा बांध’ जलप्रणालीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या सुपीक कुंकळ्ळी गावातील श्री शांतादुर्गा कुंकळ्ळीकरीण मंदिरावरही संकट आले. आपल्या आराध्य देवतेचे रक्षण करण्यासाठी, हे मंदिर केपे तालुक्यातील फातर्पा या शांत आणि वनराईने नटलेल्या गावात हलवण्यात आले. आपल्या देवतेची सुरक्षा आणि पुनर्स्थापना करण्यासाठी या समाजाच्या पूर्वजांनी अफाट त्याग आणि निष्ठा दाखवली. त्यांच्या याच प्रयत्नांमुळे आज आपण, त्यांचे वंशज, आपल्या आराध्य देवतेची शांततेत पूजा करू शकत आहोत. आपण सर्वजण त्यांचे ऋणी आहोत आणि त्यांच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करणे हे आपले कर्तव्य आहे.